da "DUIKEN" - Novembre 1990

NB. - Si tratta di un articolo  giŗ pubblicato in Italia nell'Aprile del 1988 da "Mondo Sommerso"  con il titolo de "IL CLUB DEI FONDALI", 
in Francia sul numero di Marzo/Aprile del 1989 di "Le Monde la Mer" con il titolo di
"LE BAL DES CRINOŌDES",  e infine,
nel Novembre del 1990,  in Belgio  dalla rivista Duiken, articolo che qui sotto integralmente riportiamo.

EEN WERELD OP ZICH

VEERSTERREN KOSMOS


Koraalriffen hebben nog meer te bieden dan "alleen maar" manta's,
haaien of grote rifbaarzen. Dit unieke biotoop bevat ook een groot aantal
wonderen die weliswaar minder spectaculair, maar zeker even fascinerend
zijn als de grote vissen. Als voorbeeld mogen dienen de fragiele
veersterren met hun vele Ideine onderhuurders.

Brigitte Cruickshank en Guido Picchetti (foto's) hebben deze vormen van samenleven wat nauwkeuriger onder de loep genomen en nemen u mee naar
een nog onbekende wereld :
de veersterren kosmos

m

Op de gorgonen steken verschillende haarsterren hun breekbare armen uit om het plankton te vangen (Hnks boven). Op het centrale lichaam van de haarster hebben zich vierhoog-gespedaliseerde borstelwormen gevestžgd (links onder). Deze tot de Polychaeten behoren wormen zijn ook in het gewriemel van de vele vertakte armpjes (grote foto) te herkennen
 

m




De haarsterren hebben maar weinig vijanden. Dat weten de vele
onderhuurders te waarderen, die tussen
en op de armen van de stekelhuidige beschutting en voedsel zoeken, zoals
dit perfect gecamoutteerde
garnalenpaar (het wijfje is het
grotere dier).

Haar- en vedersterren zijn nachtactieve stekelhuidigen. Onder de beschutting
van de nacht entrollen hun vele armen. Aan de armen blijven veci
voedseždeeltjes hangen die
op mini-lopende banden naar de mondopening worden vervoerd.

m

In de bontgekleurde onderwaterland-schappen van de tropische koraalnnen in de Atlantische en de Stille Oceaan hebben zich ontelbare samenlevingsvormen tussen de verschillende dieren ontwikkeld. Vissen huizen in sponzen, koralen wonen samen met hun zoŲxanthellen (eencellige algen), slangsterren met sponzen, kleine kreeftjes met grondels, zeeanemonen met vissen - waar men ook kijkt, overal kan men vormen van samenleven tussen de verschillende diersoorten waarnemen. De vaak prachtig gekleurde haar- of veer-sterren (klasse Crinoidea, orde Coma-tulida), die met hun vele fijnvertakte ar-men tot de mooiste van de stekelhuidigen van het rif behoren, vormen een microkosmos voor ontelbare Ideine tot zeer Ideine wezentjes.

In de Middellandse Zee leeft de veerster Antedon mediterranea. In de tropische streken   komen   op  de  riffen   vele  ver

m

schillende soorten haarsterren voor. 's Nachts, beschermd door de duisternis, verlaten de fragiele veersterren hun schuilplaats. Dan gaan ze op zoek naar plekken op het rif die aan de stroming zijn blootgesteld, waar ze dan tijdens de nacht bivakkeren en met hun lange armen het plankton uit het water zeven. Haarsterren hebben slechts weinig vijanden. Dat is natuurlijk ook een reden waarom de haarster zo interessant is voor de vele onderhuurders, die tussen en op de armen van deze stekelhuidigen bescherming zoeken en vinden. De haarsterren zijn typische plankton-filteraars, die 's nachts aktief zijn. Alles wat ze met hun fijnvertakte armen uit het stromende water filteren, plankton en kleine organische deeltjes (detritus), wordt door hen gegeten. Achtergebleven voed-seldeeltjes worden op een mini-tran-sportband naar de mondopening van de stekelhuidige gevoerd.

Direct op het lijf van de haarster zit een paartje Synalpheus stimpsoni. Deze kleine kreeftjes kunnen mei hun scharen een luide knal produceren en dat heeft hen daarom ook in het Nederlands de naam "pistoolkreeft" bezorgd (foto onder). Een kleine Galathea kreeft en een slangsterarm zoeken op de haarster naar voedsel (foto boven).

Deze wijze van voedselverzamelen biedt natuurlijk de dieren die op de armen van de haarster leven een uitstekende mogelijkheid, om zich van deze voedseltransportband te bedienen. Aldus belandt het ťťn en ander van het voedsel, dat de veerster met zijn armen uit het water heeft gefžlterd, in de magen van zijn onderhuurders. Maar deze ongevraagde meŽters lijken de haarster nauwelijks te storen, zelfs als zij zich een groot gedeelte van zijn vangst toeŽigenen. De tafel op het nachtelijke rif is voor de veerster zo rijk gedekt, dat er voor hem voldoende over blijft, zelfs als vele voedselconcurrenten zich op zijn armen hebben geÔnstalleerd: tijdens een Malediven-expeditie vonden wij op het rif een prachtige veerster, die door niet minder  dan 16  andere  dieren  "bewoond"

m

werd, door wormen, slangsterren, slakken en zelfs door kleine visjes. De geleerde Leon P. Zahn, schrijver van een zeer interessant boek over de verschillende samenlevingsvormen in zee, noemt op hoeveel dieren er op ťťn enkele veerster werden aangetroffen. Het waren niet minder dan drie dozijn wormen, een grote ringworm, een dozijn roeipoot-kreeftjes, twee verschillende krabben en drie kleine visjes.

De meest fascinerende partners van deze samenlevingsvormen zijn de kreeftjes. De grootste ervan behoren tot de soort Synalpheus (knalkreeftjes), waaronder exemplaren die wel tot drie centimeter groot worden. Goed gecamoufleerd zijn ook de kleine spring- of vorenkreeftjes (Galathea)   en   hele   kleine   krabbetjes

m

Kreetten, wormen, slakken en kleine vissen zoeken voor een korte of langere tžjd beschutting tussen de armen van de haarsterren. Ook andere stekelhuidigen, zoals deze zwartbruin gekleurde
slangster vindt men telkens als ongewenste gast tussen de
vedersterren.

 

(Pontonia). De kleuren van deze kreeftjes komen soms verbluffend overeen met die van de haarster, waarop ze worden aangetroffen. Dit is echter anders met de rechtstreekse verwanten van de haarsterren, de slangsterren. Deze stekelhuidigen contrasteren gewoonlijk sterk in kleur met de haarsterren. Zonder zich zorgen te maken om hun camouflage, zoeken de slangsterren op de veersterren naar hun voedsel.


   torna alla "Homepage"   torna a " fotogiornalismo "

copyright Guido Picchetti - 18/4/2009